Ustawa o drogach publicznych


Art. 4 [Słowniczek] 

Użyte w ustawie określenia oznaczają:

22) reklama - nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę;

 


Art.39 [Zakazy]

1)     Zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się:

5.  umieszczania reklam poza obszarami zabudowanymi, z wyjątkiem parkingów;

3)     szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, z zastrzeżeniem ust. 7, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej. Jednakże właściwy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w ust. 1a, wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu drogi.

 3)     a. W decyzji, o której mowa w ust. 3, określa się w szczególności: rodzaj inwestycji, sposób, miejsce i warunki jej umieszczenia w pasie drogowym oraz pouczenie inwestora, że przed rozpoczęciem robót budowlanych jest zobowiązany do:

A.      uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy albo wykonywania robót budowlanych;

B.      uzgodnienia z zarządcą drogi, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, projektu budowlanego obiektu lub urządzenia, o którym mowa w ust. 3;

C.       uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego, dotyczącego prowadzenia robót w pasie drogowym lub na umieszczenie w nim obiektu lub urządzenia.

3)     b. W przypadku gdy właściwy organ nie wyda decyzji, o której mowa w ust. 3, w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku, organ wyższego stopnia, a w przypadku braku takiego organu organ nadzorujący, wymierza temu organowi, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, karę pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Wpływy z kar pieniężnych stanowią dochód budżetu państwa.

3)     c. Karę pieniężną uiszcza się w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa w ust. 3b. W przypadku nieuiszczenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 3b, podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

3)     d. Do terminu, o którym mowa w ust. 3b, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

 


Art. 40 [Prowadzenie robót]

1)     Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej 

2)     Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:

a.       prowadzenia robót w pasie drogowym;

b.       umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego

c.       umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; 

6)     Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego



Art. 41 [Odległość obiektów budowlanych] 

1)     Obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej:

 Lp. Rodzaj drogi W terenie zabudowy Poza terenem zabudowy
1.  Autostrada 30 m 50 m
2. Droga ekspresowa 20 m 40 m
3. Droga ogólodostępna:  
  a) krajowa 10 m 25 m
  b) wojewódzka, powiatowa 8 m 20 m
  c) gminna 6 m 15 m

2)     W szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze, o której mowa w ust. 1 lp. 3 tabeli, w odległości mniejszej niż określona w ust. 1, może nastąpić wyłącznie za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych. Przepis art. 38 ust. 3 stosuje się odpowiednio. 

3)     Przepisu ust. 2 nie stosuje się przy sytuowaniu reklam poza terenem zabudowy.




Orzecznictwo


Pojęcie reklamy w rozumieniu ustawy o drogach publicznych - Wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2012 II GSK 410/11

Teza:

Reklamą są wszystkie nośniki, które nie są znakami i sygnałami lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę, bez względu na ich treść, tzn. nie muszą zawierać informacji o przedmiocie prowadzonej prze podmiot działalności czy sformułowań mających na celu wpływanie na kształtowanie się popytu, zwiększenia zbytu czy rozszerzenia klienteli na dany produkt lub usługę. Wystarczające jest, by nośniki zawierały nazwę własną podmiotu i jego logo.

 


Obowiązek uzyskania zwolnienia na zajęcia pasa drogowego pod reklamę umieszczoną na lawecie samochodowej - Wyrok WSA siedziba we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2011 III SA/Wr 786/10

Teza:

1. O ile przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) nie zakazują parkowania pojazdów w szerokim tego słowa znaczeniu w pasie drogowym w miejscach do tego przeznaczonych, o tyle przepisy tejże ustawy nakazują uzyskanie przez podmiot, który chce na takim pojeździe parkującym umieścić reklamę, zezwolenia podlegającego opłacie (art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy). Stąd też umieszczona na lawecie dwustronna tablica reklamowa stanowi reklamę działalności strony. Dokonanie zajęcia pasa drogowego przez umieszczenie tej reklamy wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że jeżeli tablica umieszczona na lawecie stanowiącej w rzeczywistości jej element konstrukcyjny, a zajmująca pas drogowy, stanowi dla jej odbiorców informację o rodzaju działalności gospodarczej i miejscu jej wykonywania, to ma na celu rozpowszechnianie danego produktu i tym samym zwiększenie liczby odbiorców. Tak więc, stosownie do art. 4 pkt 23 omawianej ustawy tablica ta stanowi reklamę, a jej właściciel zobowiązany jest uzyskać zezwolenie określone w art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 tej ustawy. Jego brak jest podstawą do obligatoryjnego wymierzenia przez właściwy organ administracji publicznej kary pieniężnej na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 tejże ustawy.

2. Określając liczbę dni, jako jeden z czynników obowiązujących przy ustalaniu opłaty, ustawodawca w żadnym z uregulowań nie uzależnił opłaty i kary od zajęcia pasa drogowego przez cały dzień, nie określił również granicy czasowej (np. w godzinach, minutach) wystarczającej do uznania, że w danym dniu doszło do takiego zajęcia. Z dniem, jako jednym z elementów iloczynu, nie można wiązać - nieznanego ustawie o drogach publicznych - wymogu zajmowania pasa drogowego przez cały dzień



Tablica informujaca o rodzaju i miejscu wykonania działalności jako reklama; podmiot odpowiedzialny za zajęcie pasa drogowego - Wyrok WSA siedziba we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2009 III SA/Wr 423/09

Teza:

1. Jeżeli tablica (zajmująca pas drogowy) stanowi dla jej odbiorców informację o rodzaju działalności gospodarczej i miejscu jej wykonywania to ma na celu rozpowszechnianie danego produktu i tym samym zwiększenie liczby odbiorców, tak więc stosownie do przepisu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych, tablica ta będzie stanowiła reklamę.

2. Zgodnie z art. 40 ust. 3 ustawy o drogach publicznych nie jest istotne kto fizycznie montuje reklamę, ale kto jest zleceniodawcą tego umieszczenia i na czyją rzecz umieszczenie to wykonano.



Samowolne zajęcie pasa drogowego w celach reklamy - kara pieniężna - Wyrok NSA z dnia 24 marca 2009 II GSK 61/09

Teza

Umieszczenie wyraźnej i czytelnej informacji o cenach paliw stanowi wypełnienie obowiązku wynikającego z przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050) i przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad uwidaczniania cen towarów i usług oraz sposobu oznaczenia ceną towarów przeznaczonych do sprzedaży (Dz.U. z 2002 r. Nr 99, poz. 894 ). Jeżeli nośnik zawierający taką informacje umieszczony jest w pasie drogowym to stanowi reklamę, a zajęcie pasa drogowego może nastąpić za uiszczeniem opłaty. Samowolne zajęcie pasa drogowego skutkować musi nałożeniem kary pieniężnej, w oparciu o art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115). 



Brak własnych elementów konstrukcyjnych reklamy a zezwolenie na zajęcie pasa drogowego - Wyrok NSA z dnia 9 lutego 2009 II GSK 740/08

Teza:

Okoliczność, że umieszczenie reklamy następuje nie na "własnych" elementach konstrukcyjnych, lecz z wykorzystaniem już istniejących w pasie drogowym nośników (np. wiaty) nie powoduje, iż sama reklama (nośnik informacji wizualnej) nie zajmuje pasa drogowego.



Zakaz umieszczania reklam w pasie drogowym bez zezwolenia - tablica informacyjna jako reklama - Wyrok NSA z dnia 27 maja 2008 II GSK 129/08

Teza:

Tablica umieszczona przez skarżącego na budynku, obejmująca napis o treści "Kancelaria Adwokacka", wskazująca na przedmiot działalności skarżącego w sposób widoczny dla użytkowników drogi stanowi reklamę w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 ze zm.). 



Reklama w pasie drogowym - Wyrok WSA siedziba w Szczecinie z dnia 16 kwietnia 2008 II SA/Sz 79/08

Teza:

1. Właściciel obiektu budowlanego graniczącego z pasem drogowym dla umieszczenia na tym obiekcie urządzenia niezwiązanego z funkcjonowaniem drogi, a wchodzącego w przestrzeń pasa drogowego, winien uzyskać dla tego celu stosowne odpłatne zezwolenie, w przeciwnym razie zarządca drogi może nakazać mu przywrócenie stanu poprzedniego niezależnie od obowiązku uiszczenia kary pieniężnej.

2. Mając na uwadze to, że głównym przeznaczeniem wydzielonego pod drogę pasa terenu jest obsługa użytkowników drogi, może on być także wykorzystywany do przekazywania użytkownikom drogi kierowanych do nich informacji niezwiązanych z organizacją ruchu, mających charakter reklamy. Są nimi np. plakaty, napisy, ogłoszenia i inne formy stosowane do zwrócenia uwagi na usługi i artykuły konkretnych producentów, czy placówek w celu zachęcenia do ich zakupu. O umieszczeniu reklamy w pasie ruchu drogowego decyduje jej zlokalizowanie w przestrzeni nad wydzielonym pod drogę pasem terenu w taki sposób, że jest ona widoczna dla użytkowników danej drogi. Nie ma zatem znaczenia techniczna metoda ekspozycji reklamy ani sposób wyrażania zawartej w niej treści.

3. Za powierzchnię reklamy w rozumieniu art. 40 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) należy uznać całą powierzchnię, którą faktycznie zajmuje informacja wizualna (werbalna, graficzna) umieszczona na jakiejkolwiek konstrukcji usytuowanej w pasie drogowym, a jednocześnie w polu widzenia użytkowników drogi.